Inleiding

De monitor leercultuur van de SER en TNO brengt de leercultuur van werkenden in Nederland in kaart en maakt ontwikkelingen in de tijd en verschillen tussen groepen inzichtelijk. In hoeverre zien we een toename van leven lang ontwikkelen in Nederland? Op welke onderdelen gaat het de goede kant op en waar zijn extra aandacht en inspanningen nodig?

Leercultuur is een breed en complex begrip dat niet in één getal (indicator) te vatten is.

We hebben het begrip leercultuur als volgt gedefinieerd:

“Een leercultuur houdt in dat leren en ontwikkelen binnen een gemeenschap vanzelfsprekend is voor iedereen en voor een belangrijk deel is geïntegreerd in dagelijkse activiteiten”.

Leercultuur is een breed en complex begrip dat niet in één getal (indicator) te vatten is. Daarom is het onder meer van belang niet alleen te kijken naar hoeveel opleidingen en cursussen er worden gevolgd (formeel en non-formeel leren), maar ook hoeveel er van het werk zelf geleerd wordt (informeel leren). De indicatoren van leercultuur zijn in deze monitor geclusterd naar drie groepen: het daadwerkelijke leergedrag (formeel, non-formeel en informeel leren), de gevoelde urgentie (behoefte aan scholing en aansluiting van competenties op het werk) en stimulerende factoren (werkkenmerken en HR-beleid).


In dit magazine worden eerst de opvallendste trends en ontwikkelingen op een rij gezet. Ook doen we een aantal aanbevelingen voor nader onderzoek. Hierop volgt de achterliggende data met interactieve figuren en uitsplitsingen naar opleidingsniveaus, type contract, leeftijd en sector. Deze data kan door overheden, werkgeversorganisaties en werknemersorganisaties op nationaal en sectoraal niveau worden gebruikt bij de ontwikkeling van beleid.


Deze monitor is gebaseerd op data uit bestaande enquêtes: de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) en de Zelfstandigen Enquête Arbeid (ZEA) van TNO en CBS en de Werkgever Enquête Arbeid (WEA) van TNO zijn de onderliggende bronnen. Het methodologische rapport en inbedding in de literatuur zijn terug te vinden aan het eind van dit magazine. Waar relevant verwijzen we naar ander onderzoek om de resultaten aan te vullen of te duiden.

Trends en ontwikkelingen

Leercultuur is een breed en complex begrip dat niet in één getal (indicator) te vatten is.