Feiten en cijfers

Urgentie, leervermogen & tevredenheid leermogelijkheden

De motivatie om te leren is uiteraard een belangrijke stimulerende factor op individueel niveau 1 en deze motivatie wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door de ervaren urgentie. Voor dat thema hebben we een aantal indicatoren waaronder de ervaren aansluiting tussen kennis en vaardigheden. Daarnaast is het voor het daadwerkelijke leergedrag ook van belang in hoeverre een werkende zichzelf in staat acht om te kunnen leren.2 En op de laatste plaats is het van belang of een werkende ook de mogelijkheden in de werkomgeving ervaart om leergedrag te kunnen vertonen. In de literatuur worden willen, kunnen en mogen als essentiële bouwstenen gezien voor leergedrag.3

Aansluiting kennis en vaardigheden volgens werknemers

Figuur 7: lijn: Aansluiting kennis en vaardigheden volgens werknemers (Bron: NEA: TNO/CBS)

Voor bijna tweederde van de werknemers is de aansluiting van kennis en vaardigheden bij hun werk goed. Wanneer er sprake is van een mismatch, dan zijn dit vooral mensen die zichzelf overgekwalificeerd vinden (bijna een derde). Slechts 5% geeft aan minder competenties te hebben dan nodig voor het werk. Deze percentages zijn zo goed als stabiel gebleven in de afgelopen 8 jaar.

Lees meer

De mate van kwalificatieveroudering verschilt nauwelijks tussen opleidingsniveaus of leeftijdsgroepen.

Kwalificatieveroudering volgens werknemers

Figuur 8: Kwalificatieveroudering volgens werknemers (Bron: NEA: TNO/CBS)

De mate waarin medewerkers aangeven dat zij niet meer over de juiste vaardigheden beschikken om het werk goed uit te voeren (kwalificatieveroudering) is redelijk stabiel over de jaren heen (20% in 2014, 18% in 2020). In bovenstaande grafiek is het percentage werknemers weergegeven die er in hoge mate mee te maken heeft (meer dan 3,5 op een schaal van 5). Vanaf 2017 is er sprake van een lichte afname.

Lees meer

Ruim twee derde van de zzp’ers geeft in 2020 aan dat zijn of haar kennis en vaardigheden goed aansluiten bij het werk.

Aansluiting kennis en vaardigheden volgens zelfstandigen

Figuur 9: Aansluiting kennis en vaardigheden volgens zelfstandigen (Bron: ZEA: TNO/CBS)

Het beeld betreffende de aansluiting van kennis en vaardigheden is voor zzp’ers grotendeels gelijk aan dat van werknemers. Ruim twee derde van de zzp’ers geeft in 2020 aan dat zijn of haar kennis en vaardigheden goed aansluiten bij het werk. Bijna 30% van de zelfstandigen geeft aan overgekwalificeerd te zijn en 4% ondergekwalificeerd. Het aandeel zzp’ers dat aangeeft overgekwalificeerd te zijn is de laatste jaren licht gestegen, van 24% in 2014 tot 29% in 2020.

Lees meer

Werkgevers met grote vestigingen vinden vaker dat medewerkers te laag zijn opgeleid voor hun taken.

Aansluiting kennis en vaardigheden volgens werkgevers

Figuur 10: Aansluiting kennis en vaardigheden volgens werkgevers (Bron: WEA: TNO)

De vraag in hoeverre kennis en vaardigheden aansluiten op de uit te voeren taken is bij werkgevers anders bevraagd. Aan werkgevers zijn twee stellingen voorgelegd. Zij konden aangeven in hoeverre zij het ermee eens waren of werknemers te hoog dan wel te laag opgeleid waren voor hun taken. Een heel klein deel van de werkgevers van 1% (te laag) tot 3% (te hoog) is het in (zeer) sterke mate eens met deze uitspraken.

Lees meer

Dalende trend van behoefte aan opleiding onder werknemers: van 49% in 2012 naar 40% in 2020.

Behoefte aan opleiding of cursus

Figuur 11: Behoefte aan opleiding of cursus (Bron: NEA en ZEA: TNO/CBS)

Onder werknemers is de behoefte aan een opleiding of cursus gedaald over de jaren heen. Waar in 2012 nog 49% van de werknemers aangaf behoefte te hebben aan een opleiding of cursus, betrof dit percentage 40% in 2020.

Lees meer

Een stabiele grote groep werknemers (91%) vindt leermogelijkheden in het werk (heel) belangrijk.

Belang van leermogelijkheden

Figuur 12: Belang van leermogelijkheden (Bron: NEA: TNO/CBS)

Het overgrote merendeel (91%) van de werknemers vindt leermogelijkheden in het werk (heel) belangrijk. Dit percentage is stabiel gebleken over de jaren heen.

Lees meer

Een stabiele grote groep werknemers (85%) is (heel) tevreden met de leermogelijkheden in het werk.

Tevredenheid leermogelijkheden

Figuur 13: Tevredenheid leermogelijkheden (Bron: NEA en ZEA: TNO/CBS)

Van alle werknemers is 85% tevreden of heel tevreden over de leermogelijkheden in het werk en dat blijft redelijk stabiel in de tijd. De tevredenheid over de leermogelijkheden is daarbij iets lager dan het belang dat werknemers daaraan hechten (91% vindt leermogelijkheden heel belangrijk). De hoogopgeleiden zijn iets meer tevreden dan laagopgeleiden, maar de verschillen zijn beperkt (4 procent).

Lees meer

De helft van de werknemers vindt het makkelijk om nieuwe dingen te leren, 3% vindt het moeilijk en de overige 47% niet moeilijk of makkelijk.

Leervermogen van werknemers

Figuur 14: Leervermogen van werknemers (Bron: NEA: TNO)

Voor het leervermogen is bevraagd in hoeverre respondenten het makkelijk of moeilijk vinden om nieuwe dingen te leren voor hun werk. De helft van de werknemers vindt het makkelijk om nieuwe dingen te leren, 3% vindt het moeilijk en de overige 47% niet moeilijk of makkelijk.

Lees meer

Naarmate het opleidingsniveau toeneemt en de leeftijd afneemt geven zzp’ers vaker aan dat het makkelijk is om nieuwe dingen te leren.

Leervermogen van zzp'ers

Figuur 14b: Leervermogen van zzp’ers (Bron: ZEA: TNO/CBS)

Vergeleken met werknemers, vinden zzp’ers het iets minder vaak makkelijk om nieuwe dingen te leren voor hun werk (46% vs. 50% bij werknemers). Iets meer dan de helft (51%) vindt het niet makkelijk of moeilijk en 2% vindt het moeilijk. Vergelijkbaar met werknemers vinden zzp’ers het vaker makkelijk om nieuwe dingen te leren naarmate opleidingsniveau toeneemt en de leeftijd afneemt. Wart betreft sectoren wijkt vooral de landbouw behoorlijk af. 28% van de zzp’ers in de landbouw vindt het makkelijk om nieuwe dingen te leren voor het werk. In de bouw leren zzp’ers relatief het makkelijkst nieuwe dingen (52%).